Jaka farba do łazienki i kuchni? Wilgoć i szorowanie

Do łazienki i kuchni wybierz farbę, której producent wprost dopuszcza pomieszczenia wilgotne i która ma wysoką odporność na szorowanie na mokro - najlepiej klasę 1 lub 2 według normy PN-EN 13300. W łazience przyda się dodatkowo ochrona powłoki przed pleśnią, w kuchni odporność na tłuste plamy. Farba nie zastąpi jednak płytek ani hydroizolacji w miejscach, gdzie woda leje się bezpośrednio na ścianę, czyli przede wszystkim pod prysznicem.

Czego wymagać od farby do pomieszczeń wilgotnych

Łazienka i kuchnia to dwa różne środowiska. W łazience głównym problemem jest para wodna, która skrapla się na chłodnych ścianach i suficie, a w kątach sprzyja rozwojowi pleśni. W kuchni do pary dochodzą tłuste osady i zachlapania, które trzeba regularnie zmywać. Dobra farba do obu pomieszczeń powinna więc spełniać kilka warunków naraz:

• Przeznaczenie do pomieszczeń wilgotnych - zapis w karcie technicznej, np. „do kuchni, łazienek, pralni”.
• Wysoka klasa szorowania - powłoka musi znieść wielokrotne mycie gąbką z detergentem.
• Zwarta, mało chłonna powierzchnia - brud i para wnikają w nią słabiej, łatwiej ją umyć.
• Ochrona przed pleśnią - dodatek środków biobójczych w powłoce, istotny szczególnie na suficie łazienki.

Szerszy przegląd produktów tego typu zebraliśmy w artykule o tym, jak działają specjalistyczne farby do pomieszczeń wilgotnych.

Klasa odporności na szorowanie: jaka wystarczy

Norma PN-EN 13300 dzieli farby do wnętrz na pięć klas odporności na szorowanie na mokro. Klasa 1 oznacza ubytek powłoki poniżej 5 µm po 200 cyklach szorowania w badaniu laboratoryjnym, klasa 2 od 5 do poniżej 20 µm, klasa 3 od 20 do poniżej 70 µm. Klasy 4 i 5 bada się tylko 40 cyklami i są to farby przeznaczone co najwyżej do delikatnego przecierania.

Tabela to wskazówka redakcyjna, a nie wymóg normy. Norma jedynie klasyfikuje farby, nie przypisuje ich do pomieszczeń. Przy wyborze między farbą ceramiczną a lateksową w tej samej klasie pomocne będzie nasze porównanie farby ceramicznej i lateksowej.

Jaka farba do łazienki

W łazience najwięcej pracy ma sufit i górne partie ścian, bo tam zbiera się para. Dobrze sprawdzają się farby akrylowe lub lateksowe opisane jako łazienkowe albo do pomieszczeń wilgotnych, a także farby ceramiczne, jeśli ich karta wymienia łazienki wśród zastosowań. Część producentów oferuje też możliwość dodania do farby preparatu zwiększającego odporność na porost grzybów pleśniowych.

Ciekawą opcją są farby hydrofobowe, których powierzchnia odpycha wodę, przez co krople spływają zamiast wsiąkać. Więcej o ich działaniu przeczytasz w tekście o farbie hydrofobowej.

Strefa prysznica i wanny: tu farba nie wystarczy

Ściany w kabinie prysznicowej, za wanną i bezpośrednio przy umywalce są polewane wodą przy każdym użyciu. Farba, nawet najlepsza, tworzy cienką powłokę dekoracyjną i nie jest izolacją wodoszczelną. W tych miejscach standardem jest hydroizolacja (np. folia w płynie lub wodoszczelna masa cementowa) i okładzina z płytek. Poradniki branżowe zalecają, by w strefie prysznica zabezpieczenie sięgało co najmniej 20 cm ponad uchwyt słuchawki, a najlepiej do sufitu, z zapasem po bokach. Pomalować można natomiast resztę łazienki: ściany z dala od wody, przestrzeń nad płytkami i sufit.

Jaka farba do kuchni

W kuchni ważniejsza od ochrony przed pleśnią jest odporność na plamy i mycie. Najlepiej sprawdza się farba w klasie 1, najlepiej z deklarowaną odpornością na zabrudzenia typu kawa, olej czy ketchup, bo takie testy niektórzy producenci opisują w kartach technicznych. Pas ściany między blatem a szafkami wiszącymi to miejsce na płytki, panel szklany lub inną zmywalną okładzinę. Bezpośrednio przy płycie grzewczej powłoka malarska jest narażona na tłuszcz i temperaturę, więc rzadko daje dobry efekt na dłużej.

Matowa farba dobrze maskuje nierówności, ale w kuchni wybieraj taki mat, który w karcie ma wysoką klasę szorowania. Słabe farby matowe po kilku myciach wybłyszczają się w miejscach najczęściej przecieranych.

Przygotowanie podłoża krok po kroku

1. Umyj i odtłuść ściany. W kuchni to krok obowiązkowy, bo farba słabo trzyma się tłustego osadu.
2. Jeśli na ścianie jest pleśń, usuń ją mechanicznie, a potem odkaź podłoże preparatem grzybobójczym do wnętrz. Tak zalecają karty techniczne farb do pomieszczeń wilgotnych.
3. Usuń łuszczące się powłoki i pozostałości farb klejowych lub wapiennych, uzupełnij ubytki masą szpachlową odpowiednią do wilgotnych pomieszczeń.
4. Zaplamienia po zaciekach wodnych przemaluj farbą izolującą, bo inaczej przebiją przez nową powłokę.
5. Zagruntuj podłoże, aby wyrównać jego chłonność, i odczekaj, aż grunt wyschnie.
6. Nałóż dwie warstwy farby, drugą dopiero po wyschnięciu pierwszej. Ile to trwa, wyjaśniamy w tekście ile schnie farba na ścianie.

Pamiętaj o czasie dojrzewania. Według kart technicznych pełne właściwości mechaniczne i odporność na mycie powłoka osiąga zwykle po około 4 tygodniach. Do tego czasu łazienkę warto intensywnie wietrzyć, a ścian nie szorować.

Wentylacja ważniejsza niż farba

Nawet najlepsza farba nie poradzi sobie z łazienką, w której para nie ma gdzie uciekać. Jeśli po kąpieli lustro i sufit długo pozostają mokre, a w narożnikach wraca czarny nalot, przyczyną jest zwykle słaba wentylacja. Sprawdź, czy kratka wentylacyjna nie jest zasłonięta i czy ciąg jest wyczuwalny. Pomaga wietrzenie po każdej kąpieli i szczelina pod drzwiami lub kratka w drzwiach, która pozwala dopływać powietrzu. W kuchni podobną rolę pełni okap odprowadzający opary na zewnątrz.

Pleśń, która wraca mimo dobrej farby, bywa też objawem zawilgocenia samej przegrody, na przykład przecieku z instalacji lub mostka termicznego na zimnej ścianie zewnętrznej. Wtedy malowanie tylko maskuje problem, a jego przyczynę powinien ocenić fachowiec.

Krótka ściąga przed zakupem

• Karta techniczna wymienia kuchnie i łazienki wśród zastosowań.
• Klasa odporności na szorowanie na mokro 1 lub 2 według PN-EN 13300.
• Do łazienki: deklarowana ochrona powłoki przed pleśnią, szczególnie na sufit.
• Do kuchni: deklarowana odporność na plamy i zmywanie detergentami.
• Strefa prysznica, wanny i pas nad blatem zostają pod płytkami lub inną okładziną.